پیوند – در خدمت وحدت کمونیستهای ایران

مرگ اینجاست؛ در این تپه ها آناهیتا اردوان بخش اول و دوم

برای معدنکاران منطقۀ آلادشت، کوهپایه های اطراف، روستای سوسرای استان گلستان،حاجی‌آباد، نرگس چال، فارسیان، و سراسر ایران که تلالوءِ شرافت انسانی در اندام کارکرده شان دیدگانمان را خیره میکند.

ابراهیم؛ کارگر معدن « آیا میدانید ۱۵ ساعت کار یدی آن هم در دو شیفت در عمق ۳۰۰ یا ۷۰۰ متری زمین، چه معنایی دارد؟ تصوری از تاریکی، تنگی نفس یا افت فشار دارید؟»

معدنکاری؛ اکتشاف و استخراج ذخایر زیرزمینی، فراوری مواد معدنی از تحولات موسوم به انقلاب صنعتی نقش اساسی در تولید مواد اولیۀ صنایع وابسته به آن، تولید کالا، انرژی و زیرساختها، پیدا کرد. زمینها به موازاتِ حصارکشیها، احداث بزرگراهها، راه آهن، شهرسازی، کارخانههای عظیم، تسهیل، گستردگی و نوآوری اسلوب داد و ستد، شدیدتر و عمیقتر حفاری شدند. دوران توسعۀ سرمایه داری و بهره برداری از منابع جدید مواد خام، تخصصی شدن مهارتها، تشدید و تعیین تقسیم کار، استثمار و استعمار، شیوۀ تولید سرمایه داری نظام مند، افزایش و انباشت سرمایه، محمل تطور ساختمان طبقاتی، اجتماعی و اقتصادی و تبیین نیروی عظیم و مولد نوینی گشت.

در این میان، کارگران معدن از اواسط سدۀ هفدهم، درخشانترین سازمان گران، پیکارگران و در زمرۀ نخستین طلایه داران بر پایی تشکلهای صنفی کارگری، بحساب می آیند و مبارزات شان از خونین ترین، پر تب و تاب ترین فصولِ تاریخ جنبش طبقاتی جهان است. در قرن هیجدهم، بمنظور احراز خواسته هایشان به ایجاد انجمنهای کارگری مبادرت ورزیدند. منتها، صاحبان معادن حاضر به گفتگو با نمایندگان کارگران نبوده و کنشگران را به جنگجو، آشوب طلب و پیروی از دکترین پیشتازان انقلابی دوران، متهم ساختند. مبارزه برای احقاق حقوق صنفی – سیاسی متاثر از فشار صاحبان معادن، اخراج و سرکوب، به فعالیتِ مخفی و نیمه علنی، تمایل پیدا کرد. نشستهای مخفیانه پیش از طلوع آفتاب، برگزار می شدند و کارگران متقاضی عضویت توسط اعضای اتحادیه با چشم بند به مکان نشستها راهنمایی می شدند. عضویت در اتحادیه و انجمنهای کارگری ملزم به رعایت مناسک و ضوابط خاصی بود؛ کارگران متعهد به حراست از منافع طبقاتی کارگران می شدند و می بایست عالیترین حد امانتداری را در نگهداری اسرار رعایت می کردند. مراسم عضویت با خواندن دستجمعیِ سرود پایان می گرفت. انگلس در کتاب وضعیت کارگران در انگلیس می نویسد: «اين انجمنها از اعضای خود سوگند وفاداری و رازداری ميطلبيدند، ليستهای منظم و مستمر، خزانه‌دار، حسابدار، و شعبه‌های محلی داشتند…»

فرارو، سرمایه داری با سرکوب و تصویب قوانین ضد طلایه داران کارگری و جوانههای تشکل یابی معدنکاران، واکنش نشان میدادند. به عنوان مثال، ویلیام پیت؛ صدر اعظم انگلیس، از سال 1780 تا 1799، مجموعه قوانینی مبنی بر جنایی سازی گردهمایی و تشکل یابیِ معدنکاران، تصویب کرد.

قرن نوزدهم شاهد کوششهای بی وقفۀ کارگران پیشرو برای اتحاد و سازماندهی در کشورهای انگلیس، آمریکا و استرالیاست. سراسر عصر ویکتوریا، دهه های هفتاد، هشتاد، نود و اوایل قرن بیستم بنا بر نیاز سرمایه داری به مواد خام، نیروی کار ارزان قیمت، حرص و ولع ارتزاق از ارزش اضافی، به دوران اوج اهتمام سازماندهی و برپایی اعتصابات و اعتراضات معدنکاران، مبدل گشت. تراکم جمعیت نیروی مولد و ظهور طبقه ای با هویت مشخص در بحبوحۀ توسعۀ سرمایه داری؛ راندن کشاورزان از روستاها، گسیل ناگهانی مردان و زنان جویای کار بسوی کشورهای انگلیس، آمریکا و استرالیا، زندگی و کار دوشادوش یکدیگر، حسِ نیاز همگامی با ماهیت متمایزی را بوجود آورد. عناصر پیشقراول در تکوین افزار رویارویی با آهنگ وسعت بازار سرمایه و انباشت ثروت فزاینده و درهم شکستن انقلابی وضع موجود، تدبیر، تبلیغ و ترویج می کردند. آلن اریار، نویسندۀ کتاب « مردم انگلیس» درباره کارگران معدن اظهار میدارد؛ « اهمیت معدنکاری، استخراج انواع فلزات و سنگ، بویژه زغال سنگ در کشوری بهرهمند از منابع سرشار زیرزمینی، پیامدهای مهمی دربرداشت. یک حفره نیازمند یک معدنکار و روستایی برای سکونت معدنکاران، بود. جمعیت کرانه های برخوردار از منابع خام زیرزمینی تا پیش از انقلاب صنعتی بسیار اندک و به مهاجران و کشاورزان، تعلق داشت. اما، بموازاتِ انقلاب صنعتی و سودآوری معدنکاری، سالهای 1703 تا 1801، از نود و هفت هزار به صد و شصت هزار تَن، افزایش یافت. کارگران بیشماری از مناطق و حتی کشورهای دیگر برای کار در معادن به کشور انگلیس هجوم آوردند، کودکان خانوارهای کارگری در سنین هشت، هفت و حتی کمتر، به کار دشوار در حفره های عمیق زمین، وادار گشتند و اگر خطایی از آنان سر می زد، در حفره ها خوابشان می برد یا بازیگوشی می کردند، توسط کافرما با ترکه درخت، تنبیه میشدند.»

کارفرمایان برای هماهنگ سازی عرضۀ فراوان و فزایندۀ کار، سرمایه و زمین بسرعت عوامل تولید پیشین را با شیوه های جدید ترکیب می کردند و شدیداً مشتاق کشف معادن جدید و سودهای کلان، بودند. فرایند تمرکز مالکیت در دست افرادی معدود با استخدام بیشتر معدنکاران برای کندن رگه ها، حمل آن در زیر زمین، و استخراج، استنشاق گازهای خفقان آور در تونلها، فجایع مرگبار کارگران همراه گشت. اوایل قرن بیستم، بیش از یک میلیون کارگر در معدنهای بسیار خطرناکِ انگلیس، در شرایط بسیار دشوار، کار میکردند. انفجارهای مهیب و شیوع بیماریهای گوناگون؛ اُفت شنوایی، آسم، آب مروارید، وخامت وضعیت بهداشتی، سلامتی و ایمنی برغم هیاهوی اختراعات افراد نابغه و فرصتهای باورنکردنی دوران، بسیار شایع و معمول بود. آمار و ارقام معتبر از مرگ دستکم صد هزار کارگر معدن بین سالهای 1850 تا 1914، در کشور انگلیس و بیش از صد و بیست هزار کارگر، از 1900 تا 1947 در آمریکا، خبر میدهند.

اریک هاپکنس، نویسندۀ کتاب « تاریخ اجتماعی طبقۀ کارگر» دربارۀ افزایش تضاد طبقاتی، ، تعدی و وضعیت نابسامان و بغرنج زنان معدنکار می نویسد : « بدترین اجحاف و تمایزات معمولا در سکوت و تاریکی رخ میدهند. مردان تقریبا برهنه، دوشادوش زنان معدنکار کار میکردند. کارگران زن از کمر به بالا برهنه و تحقیر، آزار و اذیت می شدند. مضاف بر این، زمانی طولانی، حتی در واپسین ماههای بارداری به کار طاقت فرسا در ژرفنای تاریکی زمین، مشغول و غالباً همانجا وضع حمل میکردند. بتی واردل، از زنان معدنکار با توصیف و تشریح وضعیت اسفناک و دهشتناک کار در معادن، اظهار میدارد؛ « فرزندم را در معدن بدنیا آوردم، در دامنم گذاشتم و از معدن بیرون آوردم. در حین کار، زنجیر گاری حمل زغال سنگ به کمرم وصل، از میان پاهایم عبور میکرد و در پی زغال سنگ در عمق زمین می خزیدم، درد زایمان آغاز می شد. پنج بار، هنگام حمل زغال سنگ سقط جنین کردم. بیشتر فرزندانم را به دلیل کار در معدن از دست دادم.»

کاهش دستمزد مخصوصا در بحران بزرگ سرمایه داری، خانوارهای کارگری را به بن بست گرسنگی کشانده بود و راهی جز تمرکز قوا، همبستگی و تداوم مبارزه ای متحدانه در چشم انداز وجود نداشت. از این حیث، آنتاگونیسم تضاد منافع کارگران با صاحبان سرمایه در رزم بی امان معدنکاران تجلی می یافت و در فراز و فرودها و علیرغم شکستها، و خطاها، بر تارک مبارزات طبقاتی کارگران جهان، پرتوافشانی میکند.

اعتصاب معدنکاران در سالهای 1985-1984، به رهبری اتحادیۀ ملی معدنکاران، « ان یو ام»، از فصلهای درخشان مبارزات طبقاتی، پس از اعتصاب سراسری 1920 کشور انگلیس بشمار می آید. دوازده ماه نبرد ستایش انگیز و منسجم پیشتازان معدنکار از جنبۀ رسوایی سرمایه داری و افشاء نقش نفرت انگیز مارگارت تاچر، در سرمایه گذاری کلان؛ تشکیل ارتشی از جاسوس و اوباش برای سرکوب و منکوب کردن اتحادیه ملی معدنکاران، اتخاذ تاکتیکهای فریبکارانۀ سرمایه داری، اهمیت و ضرورت چیرگی رادیکالیسم انقلابی بر اتحادیه ها، تصفیۀ رویکردهای محافظه کارانه، شجاعت، تعیین راهکار و شگردهای صحیح مبارزاتی دورانی– انضمامی توسط پیشتازان، ضرورت جذب نیروهای بالفعل حوزه های دیگر تولیدی، و تجزیه و تحلیل شکست، سرشار از آزمونهای ارزشمند برای سازماندهی و اعتلاء رادیکالیسم مبارزۀ طبقاتی حالایی ست. انگلس اظهار میدارد: « بیست سال در شرایطی میتواند مانند یک روز بگذرد. برعکس، تجارب بیست سال می تواند در یک روز متمرکز شوند.» سالهای 1984 تا 1985، در درگیریهای خونین بین نیروی سرکوبی سرمایه داری و معدنکاران و خانواده هایشان بخصوص زنان معدنکار، سیصد و شصت و پنج روز آکنده از آزمونهای گرانبها وجود دارد که انگلس بدان اشاره دارد. نکتۀ طنز آمیز و در عین حال مبین زبونی و بی جربزگی سرمایه داری نئولیبرال این است؛ مارگارت تاچر در گرماگرم قلع و قمع محوریترین مبارزات کارگران انگلیس با بسیج ماموران تا دندان مسلح، بوق و کرنا و شانتاژ رسانه ای برای سرکوب خشن و وحشیانۀ پیشاهنگ،دستگیری رهبران و اعضاء اتحادیه ملی معدنکاران، به رسم و سیاق اسلاف تبهکار خود گفت:

«آنها دشمن داخلی هستند، میخواهند دموکراسی را بخاطر منافعشان از بین ببرند.»

این گفتار مارگرت تاچر و بازی با کلمۀ دموکراسی، بارزترین نماد شیادی تمامیِ گرایشات و گروههای مدافع بورژوازی دوران ماست؛ آنانیکه در سجدۀ آستان نمایندگان سرمایه نئولیبرال به پابوسی مشغولند. هیچ واژه ای به اندازۀ دموکراسی سیال نیست و هیچ واژه ای بدین اندازه برای پیشبرد و لاپوشانی ماهیت استبدادی نظام سرمایه داری در فراخنای تاریخ توسط نمایندگان و حامیان نظام سرمایه داری مورد استفاده قرار نگرفته است. اگر تنها یک روز از دموکراسی، وزنۀ تعادل سیستم برای فریب اذهان عمومی سود نجویند، آب خوش از گلویشان پایین نمی رود. براستی که «دمکراسی به تنهایی» نه تنها عبارت ابلهانه ایست. بلکه، حربۀ نفرت انگیز لیبرالیستها و نئولیبرالیستهای فریبکاری است که قصد تحمیق، انقیاد و تسکین تضادهای اصلی و ذاتی سرمایه داری را دارند. درون مایۀ «اقتدار دموس» از ایدئولوژی و منافع طبقاتی متمایز نیست و رابطه ای مستقیم با عملکرد ارتجاعی دارد که در موضعگیریها و قدرت اقتصادی– سیاسی انعکاس می یابد. مضمون دموکراسی دقیقا مانند کلمۀ توده، خلق، انقلاب و جنبش، نقل و نبات محافل گروههایی ست که از نام کارگر و سوسیالیسم سوء استفاده میکنند و با اتخاذ چهره ای خیرخواهانه، نوعی دموکراسی اسیر در استثمار بیرحمانۀ نیروی کار را بعنوان برنامه های رهایی بخش آیندۀ ایران، وقیحانه و صد البته بغایت ارتجاعی، نوید میدهند و دیگران شان، التزام و اعتقاد! حال آنکه، یک کیلوگرم گوشت هم یک کیلوگرم گوشت است. اما، تا زمانیکه مضمون دموکراسی مشخص نشود و مشخصا عنوان نشود برای کدامین طبقه؟! چیزی جز شارلاتانیزم سیاسی نیست که سعی در تعمیر کلاه سوراخ خود با مقوا دارد. در این میان، محافظه کاران کهنه کار و دمکراتیسم از اینها نیز بدترند. نام کارگر و سوسیالیسم را به دوش می کشند و سرشت واقعی خویش را زیر این نقابِ فریبنده، پوشانده اند. به بیراهه نرفته ایم اگر بگوییم، منطق سرمایه و کلیۀ نیروهای محافظه کار وطنی ما نیز مانند مارگارت تاچر است. تنها با یک تفاوت؛ قدرت اقتصادی– سیاسی ندارند. « همه چیز را وارونه میکنند. دموکراسی حقیقت بنیادی و عقلانی سیاست آنهاست و معمای حل شدۀ همۀ قانونهای اساسی و برنامه های به اصطلاح آزاد کننده شان ؛ «مالکیت خصوصی آزاد است«!. انقلاب، پدیده ای اجتماعی و پویا را محمل کنش کور و کار مُرده میکنند که «تجارت در بازار آزاد است«!. بورژوا، لیبرالها، دموکراتهای به اصطلاح چپ، خرده بورژوا، نارودنیکها و سوسیال رولوسیونرها، پوپولیستها، بیرق خود را با دموکراسی بزک کرده اند و عوام فریبانه در عین حالیکه برای نئولیبرالیسم بر سینه میکوبند، با دموکراسی الاکلنگ بازی میکنند. قرار دادن دمکراسی ذیل برنامه های مدافع تجارت آزاد و التزام و اعتقاد و تبلیغ و ترویج برای آن تحت لوای کارگر و سوسیالیسم بیشتر شبیه مجبور کردن پرولتاریا به زندگی در خانۀ کوتوله هاست.

دموکراسیِ تکلان متلون محافظه کار، معنایی جُز تداوم افزایش سهم کار مزدی و تقویت انباشت سرمایه سهل و ساده در اقتصاد آینده ندارد. خوشبختانه، شاهدان زنده دوران ضعف هژمونیک امپریالیسم، ناکامی سیاستهای نئولیبرالیستی در اذهان زحمتکشان و کارگران بهمراه خیزشهای ضد استبداد سرمایه داری در گوشه و کنار جهان، و به تبع، رسوایی افزونتر استفادۀ سالوسانه از واژگان دموکراسی، خلق، توده و …هستیم. گرایشاتی که تحت نام کارگر و سوسیالیسم مترصدند مسائل اساسی جامعه؛ رفع کار مزدی و طبقات را تا سطح احراز آزادیهای دموکراتیک و دموکراسی، و مبارزۀ کارگران و دانشجویان ضد سرمایه داری؛ جمهوری اسلامی، را تا حد اقداماتی محدود و محقر در چارچوب دموکراسی خواهی و جامعۀ مدنی، تنزل دهند و مجدداً وسایل پیشبرد منافع و حاکمیت اقتصادی – سیاسی بورژوایی را مهیا سازند، و پرولتاریا را در ایران با شکستی چندباره به پس زمینۀ صحنۀ انقلاب برانند و به ضمیمۀ آن تبدیل سازند. عجیب نیست که یک روز مبلغ پادشاهی دموکرات میشوند و « فریبکاری حماسی کاوه آهنگر» اسطوره شان میشود و روز دیگر، بستگی دارد کدامین بچربد؟ موس موس کنان بدنبال واژۀ دموکراسی، « از اسطوره های مبارزات کارگری» دم میزنند. بوقلمون صفتها با پرونده ای مملو از چپ و راست زدنهای تاریخی، از ارئۀ فرایافت طبقاتی از دموکراسی اعراض و طفره می روند. مستشاران امور مغلطه کاری همواره در گرهگاه حساس تاریخی نسبت به دموکراسی رویکردی انتزاعی و نه طبقاتی، اتخاذ میکنند! « از مارکسیسم آنچه را برمی گزینند که برای لیبرالها، برای بورژوازی، پذیرفتی ست. ماهیت دموکراسی بورژوایی [ آنهم در جهان سرمایه داری انحصاری– مالی ] را مسکوت می گذارند و خاک به چشم کارگران می پاشند. هدف نهایی از آویزان کردن مجسمۀ ابوالهول دموکراسی بالای سر حقوق طبقاتی و کلنجار رفتن دیوانه وار با حقوق دشمنان، بورژوازی و خرده بورژوازی در یک کلام: استتار و استمرار سلطۀ استبدادی سرمایه بر کارگر تحت لوای کار مزدی در چارچوب همین مجمسمۀ ابوالهول؛ دموکراسی، است. کُنه مطلب اینجاست که مارکسیسم با در هم شکستن تصورات خام دربارۀ دموکراسی،به رهایی طبقۀ کارگر و دیکتاتوری پرولتاریا رسید و هرگز در حمایت از سوسیالیسم بطور موذیانه از دموکراسی، برای خود شبکلاه نمی سازد. از همین روست که کهنه کاران سفسطه گر به نام طبقۀ کارگر و سوسیالیسم، هر دم پرچم سرخ طبقۀ کارگر را به بورژوازی معترض در ایران می سپارند و در واکنش انفعالی، صدور اطلاعیه در حمایت از مهره های بورژوازی در اختلافات بالاییها منتج از فشار پایین– کارگران پیشتاز، دمی نمی سایند و مزورانه به تبلیغ و ترویج چپ دموکرات و دموکراسی خواه، می پردازند.

اینک آنکه، نیازهای عملی پرولتاریا با نیازهای کل جامعه انطباق دارد و رفع دومی تابعِ رفع اولی ست. از اینرو،خلق و توده، همان «پرولتاریاست» و عالیترین شکل دموکراسی، بیدریغ ترین و بی امانترین جنگ طبقۀ کارگر علیه بورژوازی؛ « دیکتاتوری پرولتاریاست».

وانگهی، یک سال مبارزۀ کارگران معدنکار با توجه به نقش محوری، گستردگی، شجاعت، درایت طبقاتی، نظم و همبستگی، و برخورداری از نقش محوری در مبارزۀ طبقاتی دوران میتوانست درجات تعالی را بپیماید و دستکم مانع قدرتگیری دورۀ سوم پینوشۀ انگلیس گردد و سیاستهای تاچریسم را جدی تر به چالش بکشد.

دیوید هاروی در کتاب تاریخ مختصر نئولیبرالیسم وضعیت حاکم بر انگلیس در دوران تاچر را این‌گونه توصیف می‌‌‌کند: «سیاستهای تاچر مستلزم برخورد با اتحادیه‌‌‌های کارگری، حمله به تمام انواع همبستگی اجتماعی، برچیدن تعهدات رفاهی دولت، خصوصی‌‌‌سازی موسسات دولتی، کاهش مالیات طبقات بالا بود… او اقدامی مشابه تحریک اتحادیه کارکنان کنترل هوایی توسط ریگان، با اعلام موجی از اخراج کارگران مازاد و تعطیل کردن معدن ذغال سنگ (ذغال وارداتی ارزان‌ تر است) جرقه ای بر خشم معدنکاران زد و بمدت یک سال اعتصاب کردند. اما، به رغم تداوم و حمایت عظیم خانوارهای معدنکاران موفق نشد و بدین‌ سان کمر یکی از عناصر محوری جنبش کارگری بریتانیا شکست.»

امروزه، بیش از نود و دو درصد انرژی کشور انگلیس از طریق منابع نفت، گاز و زغال سنگ، تولید میشود و بخش صنعت معدن متشکل از سیزده هزار شرکت بزرگ در کشورهای پیرامونی عضو نظم نوین جهانی، مشغول غارت و چپاول مواد معدنی و آلی زیرزمینی اند و کوهها، دشتها، آبشارها، مراتع و زیستنگاه انسان و موجودات زنده در پی امحاء قید و بندهای سرمایه گذاری و آزادی رقابت سرمایه در بازار جهانی به ازای گسترش الیناسیون و شتاب چیرگی کار مرده بر کار زنده است. نگفته پیداست؛ ظفر غولهای معدن در بازار جهانی بمعنای حد اعلاء گرسنگی معدنکاران تا مرز مرگ زیر نفوذ تمام عیار محصول خود، یعنی سود و سرمایه، می باشد.

زمزمۀ توسعۀ معدنکاری در مقیاس وسیع تحت تاثیر برگزیت از سوی اقتصاددانان انگلیسی بموازات تشدید نیاز داخلی به کک زغال سنگ در صنعت و مهندسی متالوژی و تولید فولاد آغاز شده است. از اواسط سال 2019، میزان قابل توجهی پروژه های معدنکاری و امتیاز حفاری به رغم اعلام محدودیت بیشتر معدنکاری بر حسب توافقنامۀ پاریس، به شرکتهای خصوصی واگذار و اعطاء شده اند. در این رابطه، معدن ژرفِ زغال سنگ « وُود هاس در کامبریا برای اولین بار، پس از سال 1980، گشایش یافته است.

شرکتهای حفاری و استخراج معدن در آغاز سالهای 1870 در نواحی مرکزی و جنوبی آمریکا، متمرکز و سیستمی تماماً استثماری را برپا ساختند. معدنکاران می بایست جانشان را برای کسب سود فزایندۀ شرکتها فدا میکردند، به دستمزدهای پایین قانع می شدند، و همراه خانواده هایشان در آلونکهایی که کارفرمایان برایشان در نظر می گرفتند زندگی سپری میکردند، مایجتاج زندگی، مواد غذایی و پوشاک را از مغازههای شرکتهای معدن به قیمتی بسیار گزاف می خریدند و تمامی اعمال و حرکات خودشان و خانواده هایشان تحت نظارت جیره خواران سرمایه قرار می گرفت.

اتحادیۀ ملی معدنکاران « اِن اِم یو» در آمریکا دهه ها برای مطالبات صنفی، ارتقاء دستمزد و بهبود وضعیت معدنکاران مبارزه کرد و در بسیاری موارد بجهت پشتیبانی حزب کمونیست، دانشجویان کمونیست، نبردی قهرآمیز را پیش برد. سرمایه داران معدن در هیچ برهۀ تاریخی از استخدام جاسوس، خشونت، قتل و ترور پیشروان و سازمان دهندگان اتحادیه ها؛ کارگر یا روشنفکر طبقۀ کارگر، و حتی اعضای خانواده هایشان، جهت ممانعت از همبستگی و تشکل یابی و شکستن اعتصابات، گامی به عقب ننشست. مبارزات صنفی– سیاسی معدنکاران در اقساء نقاط جهان به ندرت صفت خونبار نمی گیرند. « نبرد کوهستان بلر»، در پی دستگیری و اعدام یکی از رهبران اتحادیه یو ام دبلیو و شعله ور شدن خشم طبقاتی معدنکاران ویرجینیای غربی از درخشانترین و بزرگترین ستیز مسلحانه در آمریکا پس از جنگ داخلی این کشور بشمار می آید. ویلیام بلیزارد در کتاب « هنگامیکه معدنکاران می تازند» می نویسد: « معدنکاران به کوه می روند و به منظور آزادسازی اعضاء اتحادیه و کارگران زندانی، رویارویی با دشمنان طبقاتی، امحاء قوانین ضد کارگری و ضد سازماندهی، مسلح می شوند. در ماه آگوست 1921، بیش از پانزده هزار معدنکار مسلح به مدت یک هفته در نزدیکی کوههای بلر به نبرد قهرآمیز و بسیار متهورانه با نیروی سرکوبی صاحبان معادن، می پردازند.» در نهایت، رزم بی امان معدنکاران با مزدوران سرمایه در چکاچک بمب و مسلسل با میانجیگری نیروهای فدرال به پایان می رسد. در پرتو نبرد کوهستان بلر، خواسته های معدنکاران محرز و شرایط کاری معدنکاران هر چند در کوتاه مدت، به سودشان تغییر کرد.

گسترش رادیکالیسم تحت تاثیر انقلاب اکتبر سیمای آگاهی طبقاتی کارگران معدنکار در کشورهای رشد یافتۀ استعمارگر را دیگرگون و ارتقاء داد. آمریکا در دهه های بیست و سی، بستر جنب و جوش و گرایش شدید کارگران معدنکار به سازمان یابی بود و نام بسیاری از معدنکاران در این دوره بخاطر عضویت در اتحادیه معدنکاران آمریکا در لیست سیاه قرار گرفت. قدرت خرید معدنکاران در آمریکا بعنوان ثروتمندترین کشور جهان در این دوران بسیار ناچیز گزارش شده است. چنانکه، در تهیۀ قرص نانی برای خانواده هایشان نیز وامانده بودند. صاحبان معدن شدیدا با اشکال و انواع فعالیتهای متحدانۀ کارگران مخالفت و اتحادیه ها را سرکوب میکردند. اینبار، آنتاگونیسم تضاد مابین کار و سرمایه در صف آرایی معدنکاران عضو اتحادیه معدنکاران آمریکا در ایالت کنتاکی تجلی یافت و رستاخیز « هارلن خونین» را آفرید. انجمن بسیار قدرتمند شرکتهای معدن شهرستان هارلن با استخدام گنگسترهای شیکاگو، جنایتکاران و بزهکاران محلی، باج دهی به شهردار و ماموران دولتی،سلسله عملیات سرکوبی،منقادسازی، کشتار، و رعب و وحشت را در دستور کار قرار داده بودند. کارگران عضو اتحادیه اخراج، خانواده هایشان بطور دستجمعی از محیط رانده و هواداران و کنشگران ترور می شدند. « آنت مالی جکسن»، خوانندۀ ترانه های مردمی و سازمانده کارگری پیرامون شدت فقر کارگران معدن، دهۀ سی، می گوید: « سی و هفت کودک از خانوارهای معدنکاران بدلیل ابتلاء به بیماریهای ریوی، و بیماریهایی نظیر پلاگر مرتبط با فقر در آغوش مادرشان جان باختند. سلاح در دست داشتم که صدای گریه از عمق معدن به گوشم رسید. کودکان کار زیر هشت سال از گرسنگی گریه میکردند و مادر کارگرشان چیزی برای تغذیه آنان، نداشت.»

بدین ترتیب، ارتشی متشکل از نیروی عظیم سرکوبی در پی شکست صاحبان معدن از کارگران معترض به کاهش ده درصدی دستمزد در زمان رکود بزرگ، مورخ می 1931، مجهز به تجارب سلف خود؛ « نبرد کوهستان بلر»، وارد شهرستان هارلن می شوند، خانه های کارگران معدن را به تلی از خاکستر تبدیل میکنند، بسیاری از کارگران و اعضای خانواده هایشان را به قتل و مجروح می سازند و بیش از چهل و چهار نفر از پیشتازان، کارگران عضو « ان. ام. یو»، اتحادیۀ ملی معدنکاران با پشتیبانیِ حزب کمونیست آمریکا، را دستگیر و دادگاهی می کنند. جی. سی، جونز، از معدنکاران رزمنده در خاطرات بسیار جذاب از صحنۀ ستیز در کتاب « هارلن بسیار سخت بپا می خیزد»، می نویسد: « کارگران با تمام قوا می جنگیدند، هیچ کارگری از شلیک تیر مواجب بگیر و عاملان سرمایه در امان نبود، کارگران معترض را با تیر می زدند، بدنهای مجروح کارگران را به کنار جاده هل می دادند و درون دره های عمیق و تاریک پرتاب می کردند تا همانجا بمیرند.»

پیشروان کارگری بهمراه کارگران معدن شهرستان هارلن، کنتاکی آمریکا، نزدیک به یک دهه برای حق تشکل، دستمزد مناسب، امنیت و بهبود شرایط کاری، جنگیدند. هارلن خونین به مثابۀ دردناکترین و طولانی ترین کشمکشهای معدنکاران با صاحبان سرمایه به مناطق دیگر کشور آمریکا گسترش یافت. آمار دقیقی از میزان قتل عام معدنکاران، اعضای اتحادیۀ جوانان کمونیست و کنشگران اتحادیۀ ملی معدنکاران در همآوردی قهرآمیز، « هارلن خون آلود»، 1939-1930، وجود ندارد. گفتنی ست؛ سرود کارگری معروف« کدام طرفی هستید؟» از شعر « فلورانس ریس »، کنشگر سوسیالیست آمریکایی، شاعر و سرایندۀ اشعار مردمی، دختر معدنکار و همسر سام ریس، دانشجوی عضو اتحادیۀ کمونیستها و از موسسان تشکل سراسری معدنکاران؛ « ان ام یو»، اقتباس شده است. در گرماگرم درگیری هارلن خونین، پس از یورش ماموران، جستجو و تفتیش به منظور دستگیری همسرش در حال نگرانی و اضطراب در کاغذی نوشت؛ « در هارلن بی طرفی وجود ندارد، یا سازمانده هستی یا آدمکش صاحبان معدن،…کدام طرفی هستی؟». سپس، به سرود مبارزۀ طبقاتی کارگران سراسر جهان، تبدیل گشت. متعاقب سرکوب، اعتصاب باشکوه و طولانی دیگری، 74-1973 در شهرستان هارلن بدلیل ضدیت کمپانی دوک انرژی با تشکل یابی معدنکاران برپا شد که این اعتصاب نیز با تاخت و تاز سرمایه داران به خونریزی و کشتار کارگران معدنکار منتهی و شکست خورد. اما، به رغمِ اقدامات شدید سرکوبگرانه هرگز کاملا منکوب نشد و مناسبات کار و سرمایه را مکرراً به عرصۀ قدرت نمایی متحدانۀ نیروهای پیشتاز معدنکار، مبدل ساخت.

نبرد معدنکاران قدمتی دیرینه تر در درازنای تاریخ دارد. کشتار دستجمعی کارگران مهاجر معادن شمال شرقی ایالت پنسیلوانیا، موسوم به قیرستان، و سرکوب اعتصابشان سال 1897، یکی از بیشمار نمونه هاست. امروزه در ورودی غربی شهر معدنی لاتیمر، شهرستان لوزرن، پنسیلوانیا تخته سنگهایی مستور در بوته های جنگلی وجود دارند و به بیل و تبر آهنین، و قطعه ای زغال سنگ، آراسته شده اند. اهالی و کارگران منطقه این مکان را « صخرۀ همبستگی» و یادگار « کشتار معدنکاران لاتیمر» می نامند. توصیف چگونگی رخداد و لیستی از کارگران معدنکار مهاجر از اروپای شرقی که برای دستمزد برابر و بهبود وضعیت کار در معادن منطقۀ مزبور اعتراض و به قتل رسیدند، بر لوحه ای از جنس برنز دیده میشود. آنچه مایۀ شگفتی و در عین حال تاسف است؛ صخرۀ همبستگی در سال 1972 بنا شده است. در حالیکه، کشتار کارگران معدنکار به سال 1897 باز میگردد. بسیاری از اروپای شرقی و جنوبی برای کار در معادن منطقۀ پنسیلوانیا، به آمریکا مهاجرت کردند و بر طبق قانون دستمزد کمتر برای کارگران دارای تابعیت خارجی در موقعیت بسیار دشوارتر از معدنکاران آمریکایی قرار داشتند. دهم سپتامبر سال 1897، نوزده تن از کارگران مهاجر پس از کشته و مجروح شدن چند تن از همکارنشان در معدن، با تعطیلی کار دست به اعتصاب زدند و بسوی مرکز شهر راهپیمایی کردند. پس از ساعتی، بیش از دویست نفر از ماموران تا دندان مسلح بیدرنگ بسوی آنان شلیک و همگی را به قتل رساندند. متعاقب کشتار، اعتصاب و اعتراضهای گسترده سراسر ایالت پنسیلوانیا، ویرجینیا، اوهایو، ایندیانا، و ایلینوس را فراگرفت. بیش از هفتاد درصدِ زغال بیتومینۀ آمریکا در معادنِ ایالتهای نامبرده تولید و بیشترین معدنکاران در همین مناطق اجیر می شدند و دستمزدهای ناچیز، کاربرد سیاستهای تبعیض آمیز در راستای کالایی سازی افزونتر نیروی کار، وضعیت بهداشتی بسیار ناگوار، بیماریهای مزمن، فقر و گرسنگی شدید خانوارهای کارگری و تلاش برای تشکل یابی طبقاتی، از مهمترین عامل اعتصابها و اعتراضها در این دورانهای تاریخی، گزارش شده است. کالبد شکافی شکستها و پیروزیهای مبارزات پیشروان بمنظور تجدید حیات سانتی مانتالیسم و سلبی، بلکه کنکرت و منطبق بر برداشتی دیالکتیکی برای آوانگارد طبقۀ کارگر، آکنده از انگیزه، تجارب و آزمون و رهنمودهای داهیانه است.

اتحادیۀ « اِن ام یو » قویترین اتحادیۀ معدنکاران، بیشترین اعتصابات کارگری در حمایت از دستمزد و بهبود موقعیت شغلی– بهداشتی در دهه های هفتاد، هشتاد و قرن نوزدهم را با پشتوانه و حمایت حزب کمونیست آمریکا، رهبری کرد. بحرانهای اقتصادی سرمایه داری بموازات ارتقاء آگاهی و شناخت کارگران از تشکلهای حکومتی و اتحادیه های محافظه کار و عدم تسلیم و رضایت کارگران، خلائی با ماهیتی دوگانه ایجاد میکند؛ از یکسو شرایط نفوذ بیشتر نیروهای فاشیستی و ارتجاعی و دشمنان طبقاتی کارگران را مهیا می سازد و از دیگر سو، تمایل و حالت کششی بسوی رادیکالیسم و برپایی تشکیلات صنفی کارآمدتر را نزد کارگران، افزایش میدهد. تمرکز آوانگارد طبقۀ کارگر، وجود حزب، تشکیلات سیاسی– انقلابی مرتبط با کارگران، شرط اساسی و بنیادی استفادۀ حداکثری از این خلاء در راستای پیشبرد نبرد طبقاتی و تامین منافع استراتژیک پرولتاریاست. راهبرد لنین پیرامون لزوم و ضرورت وجود مرکزیت انقلابی و سیاسی و ارتباط با اتحادیه های کارگری جهت ممانعت از آنچه روبرتو میشلز، چیرگی قانون آهنین الیگارشی بر اتحادیه ها، می نامد و جلوگیری از صنفی گرایی خالص در راستای انتقال آگاهی سیاسی به کارگران از نظر تاریخی – عینی نقش محوری دارد و به قوت خود باقی ست. اختلاف این راهبرد با راهبردهای پانکوکی مبنی بر کمونیسم شورایی که امروزه بسیار عامیانه در بوق و کرنا میدمند، راهبردهای سندیکالیستی، چپ ناقص الخلقۀ دمکراتیسم، جنبش خودبخودی و اتحادیه گری صاف و سادۀ سامئول گامپرز، بندگی فرصت طلبانه و سوسیالیست رولوسیونرها، در رد نقش بسیار مهم آموزشی اتحادیه ها، نیست. بلکه، در تحلیل مشخص از شرایط مشخص، حمایت و پشتیبانی از تشکیل اتحادیه های کارگری طبقاتی، کار در این انجمنها و تغییر توازن قوا به نفع مبارزات کارگری در صف آرایی انقلابی برابر تشکیلات ضد کارگری دست ساز و مافیای ضد انقلاب است. سخن بر سر تلفیق کار اتحادیه ای و حتی شورایی با کار حزبی، نیز نیست. چون، اگر انقلاب اجتماعی کار اتحادیه ها، انجمنها، شوراها، یا با اعتصاب سراسری کارگری ممکن بود، دیگر به حزب پیشتاز پرولتری،، نیازی نداشتیم. اوج اعتراضات کارگری، تشدید تضاد طبقاتی و وجود انواع و اقسام بنگاههای دست ساز محافظه کار حکومتی و همچنین اتحادیه های بی مصرف بعنوان کارگری، ضرورت مرکزیت پیشتاز پرولتری را از یکسو برای کمک به ایجاد انجمنهای طبقاتی کارگری در شکل اتحادیه، شورا و کمیته، فعالیت شدید کمونیستها در آنها و از دیگر سو برای تصفیۀ نظرات محافظه کارانه و نفوذ مافیای ضد انقلاب، تحکیم و تثبیت تئوری انقلابی مارکسیست– لنینیستی و برکشیدن حزب پیشتاز پرولتری به مقام رهبری جنبش انقلابی را به پیشخوان تاریخ هل میدهد. تشکیلات پیشتاز پرولتری، ضرورت خود را از قانونمند بودن مبارزۀ طبقاتی میگیرد، عامل تسریع آگاهی طبقاتی در هنگام غیبت سیاست رادیکال است و زمانیکه توده ای میشود حضور انقلاب را نوید میدهد. پذیرش ضرورت مرکزگرایی پیشتاز پرولتری بمعنای پذیرش رادیکال ضرورتها، مقابله با موضعگیریهای فاتالیستی، تحلیل موقعیت و شرایط اقتصادی– سیاسی از چشم انداز و شناخت ضرورت و لزوم پراتیک موضعگیریهای سیاسی– اقتصادیِ طبقۀ کارگر است.

وضعیت کارگران معدنکار با چیرگی سرمایه داری مالی– انحصاری بر جهان؛ پویش غولهای اقتصادی– مالی برای کنترل قیمت مواد خام و کسب فزایندۀ فرصتهای سرمایه گذاری در دهکدۀ جهانی، نه تنها بهبودی نیافته است. بلکه، بر طبق قانون مطلق و عام انباشت سرمایه و رابطۀ مستقیم تمرکز ثروت با تشدید رنج، فقر و استثمار نیروی کار، فاجعه بارتر گشته و استثمار بمثابۀ اساسی ترین رابطۀ هر دورۀ تاریخی در توسعۀ اقتصاد سرمایه داری و سیطره بر جهان هر چه بیشتر پشت نقاب دروغین آزادی و برابری در فرایند مبادله، تجارت آزاد، بازار از بیخ و بن بی سر و سامان بورس و خرید و فروش سهام، پنهان شده است. بدین ترتیب، کارگران با تلاش سرمایه مالی جهت از رده خارج کردن سرمایه صنعتی، مجبورند نیروی کار خود را بسیار ارزانتر به کارفرمایان، بفروشند. شرکتهای معدنی به غولهای جهانی تبدیل شده اند و با حمایت و پشتبانی دولتهای پیرو سیاست اقتصادی نولیبرالی در جهان، در آفریقا، آسیا، آمریکای جنوبی و خاومیانه به غارتگری و استثمار نیروی کار معدنکاران، مشغولند. درآمد شرکتهای معدنی گلنکور، ریوتینتو، بی اچ پی بیلتون، واله اس. اِی، مس جیانگشی، شیهوآی چین، آنگلوامریکن،فری پورت مک موران، زیجین، بطور متوسط با رشد سی درصدی از سال 2017، به ترتیب به 206، 40، 35، 10، 32، 30، 27، 17، 15، و 14 میلیارد دلار در سال 2018، صعود کرده است. راجر مودی، در کندوکاو دانشگاهی، کتاب سنگ و مکانهای سخت: جهانی سازی صنعت معدن، استدلال و احتجاجات موجز و مفصلی دربارۀ پویایی و تغییر سریع مکان شرکتهای بزرگ معدنکاری و چگونگی گسترش سیطرۀ آنان بر معادن زغال سنگ، مس، طلا، و …جهان، ارائه میدهد. او می نویسد؛ میزان سرمایه گذاریِ در بورس اوراق بهادر و سهامِ ده شرکت بزرگ معدن جهان ؛ استرالیایی– انگلیسی، آمریکایی،کانادایی در بازار جهانی، ده برابر بیشتر از ثروتِ مابقی شرکتهای معدن است. این شرکتها مالک بیش از نود درصد از معادن سراسر جهانند. با همین آمار و ارقام خوانندگان بخوانید حدیث مفصل از این مجمل و اندکی از سودهای نجومی، بورس بازی و تبهکاری شرکتها و موسسات مالی، نهایتاً استثمار نیروی کار و ارتزاق انگل وار از کار اضافی معدنکاران سراسر جهان را تخمین بزنند.

بهره برداری از نیروی کار برغم هیاهوی مدافعان سرمایه داری «سبز» با اوج فجایع محیط زیستی همساز و همگون است. از همین رو، سرمایه داری نولیبرال در عصر حاضر، صفت سوخت فسیلی گرفته است. اختلال فزاینده در تبادل مواد بین انسان و زمین و شرایط حاصلخیزی خاک، زمین و محیط زیست و پیامدهای مخرب آن ؛ سیل و زلزله و تخریب دیواره معادن از رایج ترین عوامل مرگ و میر معدنکاران است. کارل مارکس در جلد اول سرمایه جملاتی با این مضمون دارد؛ « تولید سرمایه داری به سلامت جسمانی کارگران آسیب می رساند، در کشاورزی و در مانوفاکتور تحول سرمایه داری پروسۀ کار مانند مصیبت نامۀ تولیدکنندگان جلوه گر می شود، وسیلۀ کار بمثابۀ وسیلۀ اسارت، وسیلۀ بهره کشی و وسیلۀ مستمند ساختن کارگر دیده میشود..هر پیشرفتی در کشاورزی سرمایه داری نه تنها پیشرفت در هنر غارت کارگران است بلکه در عین حال پیشرفت در هنر تاراج زمین بشمار می آید. هر ترقی که در افزایش حاصلخیزی زمین برای مدت معینی بدست می آید در عین حال پیشرفتی در جهت ویران ساختن منابع این حاصلخیزی است. تولید سرمایه داری در حالیکه تکنیک و سازمان پروسۀ تولید اجتماعی را ترقی میدهد گورکن سرچشمۀ ثروتها یعنی زمین و کارگر است.

در گیرودار نگارش این مبحث، موج نوینی از اعتراضات و اعتصابات کارگران معدنکار در سراسر جهان موسوم به « جنبش معدنکاران جهان» سرتیتر اخبار و گزارشات مبارزات طبقاتی کارگران را بخود اختصاص داده است. دو هزار کارگر معدن در ایالتهای آریزونا و تگزاس با برگزاری اعتصاب بر علیه شرکتهای معدن وال استریت و مخالفت با طرح

« آخرین پیشنهاد» کمپانی مس مبنی بر کاهش دستمزد و مزایای شغلی، بازنشستگی و بهداشتی معدنکاران، با کارگران معدن در اقساء نقاط جهان، اعلام همبستگی کردند. این اعتصاب بعنوان بخشی از همآوردی سراسری رو به رشد؛ «معدنکاران در جهان» به اعتصاب چهل و هشت هزار کارگر جنرال موتور و نزدیک به چهار هزار کارگر ولوو تراکس، پیوند خورده است. خیابانهای ایالت کنتاکی و جنوب کشور شیلی نیز صحنۀ صف آرایی معدنکاران در برابر شرکت آسارکو از شرکتهای تابع گروه مکزیکو، با تاسیسات کاوش معدن در ایالات ‌متحده و مالک بخش عمده سهام شرکت مس جنوب پرو، مبدل گشته است. گروه مکزیکو ،چهارمین تولید‌کننده نقره و پنجمین تولید‌کننده فلز روی در جهان و بزرگ‌ترین شرکت کاوش و استخراج معدن در مکزیک و سومین تولید‌کننده بزرگ مس دنیا، بشمار می آید. اعتصابات کارگران معدن زیر نظر اتحادیه های کارگری هر کشوری در امتداد حرکت بین المللی «معدنکاران سراسر جهان»،سازماندهی شده اند. امروز نیز اصل موضوع همین نکته است؛ کدام طرفی هستید؟ ( ادامه دارد)

منابع


1. Alan Ereira, The People’s England (1981) page 230

2. The History of the British coal industry, Oxford university research.

3- 1913-1946: The political economy of decline by Barry Supple.

4- Lost Mountain, Radical strip mining and the devastation of Appalachia, Erik Reece.

5- Remembering Bloody Harlan, Lexington, KY, 1981.

6. Capital Karl Marx, Capital, vol. 1, Machinery and Large-Scale Industry.

7- Lenin’s Collected Works, Progress Publishers, Moscow, Volume 28, 1974, pages 227-325.

8- The National Miners Union: Communists and Miners in the Pennsylvania Anthracite, 1928-1931.

9- Workers world

– عنوان نوشتار با الهام از مطالعۀ کتاب « شیطان اینجاست در این تپه ها؛ معدنکاران ویرجینیای غربی و رزم کارگران ذغال سنگ برای رهایی» اثر مشهور جیمز گرین، انتخاب شده است.

مرگ اینجاست؛ در این تپه ها – بخش دوم – آناهیتا اردوان

مرگ اینجاست؛ در این تپه ها


بخش دوم

آناهیتا اردوان


ضرورت منطقی و تاریخی تمرکز معرفت طبقاتی کارگران بمنظور تصفیۀ افکار محافظه کارانۀ بورژوایی، موعظه گری خرده بورژوایی و انحلال طلبان در اشکال گوناگون سازمانی کارگری و همچنین، رویارویی عملی با اشکال دولتی کارگری بمنظور صیرورت کارگزار اصلی انقلاب با اتکاء به نمونه های رستاخیز شکوهمند کارگران معدن در بخش نخست این مطلب، عنوان شد. لزوم وجود تشکیلات قدرتمندِ پیشتاز پرولتری بعنوان بخشی از طبقۀ کارگر ، عامل ذهنی قاطع، تعیین کننده، سرنوشت ساز و گردانندۀ پرتوان استراتژیک در بهره برداری از دوران یاس و نومیدی و انفجار خشمِ آشکار طبقاتی و انقلاب بسود طبقۀ کارگر و آحاد زحمتکشان، [ با احتراز از امتزاج آن در اتحادیه و شورا و رویکرد سکتاریستی ناآگاه از رابطه دیالکتیکیِ مبارزات صنفی و سیاسی کارگری]، مولفۀ ضروریِ تن یابی پراکسیس پرولتری برای معماری جامعه ای نوین بر مبنای مطالبات رادیکال و تضمین سیاستهای سوسیالیستی ست. هزاران گل سرخ بر صلیب می رویند، شوراها، کمیته های کارخانه، صندوقهای کارگری، انواع و اشکال تشکل یابی مبارزات صنفی کارگری در کوران مبارزۀ طبقاتی بوجود می آیند و حزب پیشتاز پرولتری بیان آفرینشها و کانون حمایت از آنهاست.

کما اینکه، اعتصاب معدنکارانِ طلای لنا– سیبری، مارس 1912، با ایجاد کمیته های اعتصاب به رهبری واحد بلشویکی در پاییز 1911، کمال یافت. به رغمِ سرکوب ددمنشانۀ ارتش تزار، در برانگیختن روحیه انقلابی کارگران حوزههای تولیدی پرتوگراد و مسکو و دیگر شهرهای بزرگ بسیار موثر واقع گشت و در پیروزی انقلاب اکتبر جایگاه ویژه ای کسب کرد. رهبر انقلاب اکتبر، لنین، دربارۀ کشتار معدنکاران لنا و پیوند اعتصاب معدنکاران به اعتصاب ماهِ می و حضورِ چهل هزار کارگر بطور منظم و منسجم در خیابانها، خاطر نشان ساخت: « گشودن آتش [به روی کارگران] در لنا برآمد انقلابی آنان را تکامل داد».

باری، تحلیل و رویکردِ خرده بورژوازیی از کار و کارگر بر خلاف رادیکالیسم روزافزون مطالبات در ایران موجبِ بحران چند جانبه ای گشته است و از رادیکالترین وجه تحلیل طبقاتی پدیده ها، چشم می پوشد. بدین سان، نوشتاری مدون و مستدل با حفظ موضعگیری محکم طبقاتی پیرامونِ مبارزات صنفی– سیاسی معدنکاران [ بخصوص فلزی]، تجارب، شکستها، پیروزیها، کامیابی و ناکامیها در فراز و فرودهایِ تاریخ مبارزۀ طبقاتی ایران به ندرت، پراکنده یافت میشود یا وجود ندارد. تعلل و قصور از اهمیت سازماندهی صنفیِ کارگران برای هدف استراتژیک؛ رادیکالترین گسست از مناسبات مالکیت خصوصی، در فرافکنی، هلهله خوانی و مجیزگویی اتونومیستی [ ما بیشمارانیم و تحلیلهای خرده بورژوایی از کارگر تحت نام کارورز و مردم بعوض طبقۀ کارگر] در بحبوحۀ اعتراضات سراسری دیماه و رستاخیز آن در آبانماه، مجددآ در سطوح گوناگون، تبیین یافت.

در این حیص و بیص، تشکل و سندیکاها در ایران بیشتر به محفلهای محافظه کار، خرده بورژوا، عاری از ماهیت انقلابی، محدود شده اند و سازمانها و احزاب سیاسی چپ نیز به بنگاه صدور اطلاعیه و فراخوان، البته، پس از سرکوب! هر بار با اعتراض غیرقانونی سراسری و لگدکوب فرودستان در خیابانها، به جنب و جوش افتاده و با استناد به سنتهای بازمانده از گذشته، در نهایت طبق انفعال غیرفعال، واکنش نشان میدهند و محکوم میکننند. سرکوب مجدد فرودستان مبین تضاد فاحش گروهها و سازمانهای سیاسی در خارج از کشور با فلسفۀ پراکسیس و گرایش شدید به فاتالیسم، قدرگرایی و اکتفاء به آنچه هست، می باشد. از نقطه نظر مارکسیستی نیز، زحمتکشان در جوامع سرمایه داری در چارچوب عرضۀ بدیل ها توسط دو طبقه، بورژوازی و پرولتاریا، عمل میکنند و جانب یکی از دو طبقه عمده را میگیرند. هر جا طبقۀ کارگر موفقیتی در جنگ طبقاتی کسب کند، زحمتکشان از آن بهره خواهند برد. بدین سان، معیار اصلی برای ارزیابی گروهها و سازمانهای سیاسی در مبارزۀ طبقاتی بین جمهوری اسلامی و طبقۀ کارگر این است؛ در رویکردها در کدام سمت قرار گیرند؟ چه اندازه به سازماندهی صنفی– سیاسی کارگران از حیث کار و عمل، اهمیت و یاری می رسانند؟ تا چه اندازه رویکردی نقادانه، نه صرفاً سبلی، سفیهانه و کارآگاهی به صف آرایی طبقاتی برابر جمهوری اسلامی، دارند؟ آیا طی بیش از چهل سال اخیر، زمینۀ مادی انحلال تضاد کار مزدی و سرمایه را از طریق اندیشه ورزی پشت تریبونها و محافل گروهی، فراهم میکنند یا از طریق پراکسیس انقلابی در ایران؟ تا چه اندازه نقد پذیرند و نقد را بعنوان ابزار مبارزۀ سیاسی می پذیرند و همانطور که مارکس و انگلس در آغاز ایدئولوژی آلمانی می گویند، تا چه اندازه از خود، از آنچه انجام میدهند و از آنچه باید انجام دهند و از جهانی و [ اینجا جامعه ای که در آن زندگی نمی کنند!] تصویر صحیحی دارند؟ آبانماه عروج دیماه، چرایی و چگونگی تکرار سرکوب و کشتار وحشیانه فرودستان و عدم مشارکتِ کارگران سازمان یافته حوزه های اقتصادی در دیماه و آبانماه را نمیتوان تنها در مویه، ندبه و زاری، واکنش تضرع آمیز، توئیت و درج استاتوس مبنی بر مقاومت زیباشناختی کور، جستجو کرد و پاسخگو بود یا به بهانۀ سازمان قهر ضد انقلابی جمهوری اسلامی بعنوان ضرورت تاکتیکی سرمایه داری، طبیعی و منتفی اعلام ساخت. بلکه، بیشتر در بحران مبارزۀ طبقۀ کارگر ایران قابل کنکاش و جستجوست و بر اساس پیوند دیالکتیکی صف آرایی اقتصادی– سیاسی کارگران و تقویت انسجام معرفت پرولتری بعنوان ضرورتی منطقی و تاریخی، پوئید و راه گسترد.

بدین سبب، پرسش بار دیگر این است؛ کدام تشکل مدعی کارگری کشوری مانند هفت تپه و سندیکای اتوبوسرانی و.. در هنگامِ اعتراض عظیم و سراسریِ ستمدیدگان، [ لشکر طبقۀ کارگر] به تماشا می نشینند و پس از گذشت روزها و هفته ها از سرکوب، [ دیماه و آبان ماه] اطلاعیه صادر می کنند؟ آیا وظیفۀ سندیکا و تشکلِ آراسته به نام کارگری، سازماندهی کارگران و به حرکت در آوردن آنان در حمایت از فرودستان نیست؟ آیا این قاطبۀ محکوم کنندگان نمی بایست دستکم پس از تجربۀ دیماه به سازماندهی نیروی بالقوه و بالفعل کارگران مبادرت می ورزیدند؟ آیا آنها نمیدانند خواسته های کفِ جامعه در چارچوب قوانین و سیاستهای سرمایه داری نمی گنجد و بنابراین، مجدداً سر باز میکند؟ گویی، موظف به سازماندهی نیروی کار حوزۀ های تولیدی – خدماتی، خود را بدانها منتسب می سازند، نبوده و نیستند. وظیفۀ سندیکای هفت تپه یا اتوبوسرانی و.. که دقیقا مانند رستاخیز دیماه نود و شش، بیش از گذشت یک هفته تازه در آذر ماه، از مردم میخواهد با خاموش کردن چراغها به حمایت از نان، کار و …بپاخیزند و سرکوب را محکوم کنند، سازماندهی صلایِ « ما همه بخشی هستیم» نبود؟ که سر بزنگاه تاریخی، پتانسیل عظیم و تعیین کنندۀ کارگران را متحدانه و منسجم در حمایت از لشکر فرودستان وارد میدان سازد، درب کارخانه را بشکنند، قدرت و ارادۀ طبقاتی کارگران را پراتیک کنند، از پتانسیل اعتراضیِ فرودستان در لحظۀ مناسب، برابر دشمن مشترک، بهره ببرند، به دادِ لشکر خود برسند و دستگاه سرکوبی– اطلاعاتیِ بسیار پیچیده، توطئه ها و دسایس ضد انقلاب [ اینبار با تاکتیک نوین تر قطع راه ارتباطی– تلفنهای همراه و حتی اختلال در تلفنهای ثابت و هزار سالوس و دسیسه دیگر] را حولِ شعار مشخصِ؛ ضد گرانی، رکودِ تورمی، بیکاری، غارتگری، پولشویی، رانت خواری، دلالی، راهزنی و اختلاس، تنزل شدیدِ قدرت خرید کارگران، بر قامتِ قدرتِ حاکم، خراب و حداقل، سرمایه داری حاکم را با کنش انقلابی به عقب وادار سازند، بحران غیرقانونی را وارد فاز بحران انقلابی سازند.

تداوم سیاست انفعال و محافظه کاری در دیماه و آبانماه و فقدان حضور پرولتاریای سازمان یافته حوزه های گوناگون تولیدی، فضا را برایِ سرکوب وحشیانه تر، سبعانه تر و راه انداختنِ حمام خون، مهیاتر ساخت. راقم این سطور، چند روز پس از دیماه در مصاحبه ای گفت: « زمانیکه تشکلهای کارگری از لشکر خود در خیابان حمایت نکنند، هنگامیکه خودشان به کمک نیاز داشته باشند، تنها می مانند. اطلاعیه کنش انقلابی نیست، واکنشی تدافعی ست»

دیگر اظهر من الشمس است، محافل به اصطلاح صنفی– کارگری هیچگونه تدارک عملی پیرامون بسیجِ کارگران، نه پیش از دیماه و نه با کسب تجربه حداقل در مدتِ حد فاصل دیماه و آبان ماه انجام نداده اند. علاوه بر این، با صدور اطلاعیه یک هفته پس از سرکوب دقیقا نظیر دیماه به دستکاری ماهیتِ قهرآمیزِ اعتراضاتِ آبانماه می پردازند و از مردم میخواهند، چراغهایشان را خاموش کنند!! گویا هگل در گور خویش هم دست اندرکار است و به تاریخ جهت میدهد، تاریخی که مقدر است همه چیز آن به [ محافظه کارانه ترین] وجهی دوبار پیش بیاید. دستکاری ماهیت قهرآمیز و اسلوب اعتراضی آبانماه مزید بر عدول از سازماندهی کارگران، سکوت و انتظار غیرفعال، واکنش تدافعی در دیماه، گشت! شگفتا، از سازماندهی تصادمات خودبخودی کارگران با استثمارکنندگان عملاً کوتاهی کرده است. کارگران را آنچنان آموزش، تهییج و سازمان نداده که به فریاد فرودستان در اعتراضات دیماه و آبانماه، بشتابند. بنابراین، با سکوت در بحبوحۀ رستاخیز و سرکوب اعتراضات دیماه و آبانماه برابر قدرت حاکم، سپر انداخته است. اکنون چطور با واکنش تدافعی و صدور فراخوان میخواهد همگی را در یک واحد لایتجزی متحد سازد؟ حیرت انگیزتر، کنش اعتراضی– سراسری را با استتار تجلی خونین تضاد آشتی ناپذیر کار و سرمایه به آلت دست مبارزۀ مدنی و شیوههای مسالمت آمیز رنگ و روباخته، تبدیل میکند؛ « چراغهایتان خاموش کنید!». این شیوهها بسیار سیاستمدارانه و شگرفند. تنها یک اشکال جزئی دارند؛ به سندیکاها و تمامی انجمنهای صنفی که چنین شیوه هایی را بکار میگیرند باید گفت ؛ « بار کج به منزل نمی رسد»!!

سندیکاها، انجمنها و تشکلهای کارگری واقعی– حتی در زمان خمودی و ایستایی جامعه، به سازماندهی و آموزشهای لازم کارگران حوزه های تولیدی– خدماتی می پردازند. مسلماً، این وظیفه تنها به دوران جوش و خروش و طغیان زحمتکشان محدود نمی گردد و پیش از اینها، کارایی بیشتری در سر بزنگاه دارد. صدور فراخوان و اطلاعیه و بازگشت بسوی شیوههای سترون، مصداق نوش دارو پس از مرگ سهراب، کارگران حوزه های مختلف تولیدی– را به قربانیانی غیرفعال تبدیل و معرفی میکند و آنان را بعوض سازماندهی شان، پس از حداقل دو هفته سکوت، در کلمۀ مردم غرق میکند. این در حالیست که اعتراضات پراکنده و مکرر کارگران، پیش از دیماه و آبانماه و الساعه، از پتانسیل بالفعل ایشان خبر میدهد. باری، صف آرایی ضد بیکاری، گرانی، گرسنگی نیز از طریق سازماندهی همین پتانسیل بالفعل و کنش مستقیم و رادیکال طبقۀ کارگر، ممکن و معماری شالودۀ اصلی آن در دژِ مبارزه طبقاتی ؛ [کارخانه ها و کارگاه هاست].

در سوی دیگر، احزاب و سازمانهای خارج از ایران، هر بار، پس از سرکوب تهیدستان با شعارهای دهان پر کن، ولیکن انحرافی، به سیراب عطش هجران از واقعیتهای جاری توام با نوعی نکروفیلیای ذهنی، می پردازند. هر بار پس از سرکوب، جهان در نظرشان جنایی میشود و آنان جاسوس و مفتش ! یا برای مبارزه مسلحانه ارزش مطلق قائل شده و سازماندهی کارگران در اشکال مختلف را به آینده ای تیره و تاریک و نامعلوم تابع حملات مسلحانۀ مجازی، می سازند. در حالیکه، سازماندهی کارگران وظیفۀ اساسی و اصلی و همیشگی کمونیستها و اساساً قابل مقایسه با مبارزۀ مسلحانه بعنوان یکی از اشکال مبارزه و عالیترین شکل مبارزۀ [ پرولتاریای سازمان یافته] در شرایط مشخص، نیست. مقایسۀ مبارزۀ مسلحانه با اصل مهم سازماندهی صنفی– سیاسی کارگران و ارجحیت قائل شدن برای اولی، بخصوص زمانیکه طبقۀ کارگر در چنبرۀ سندیکاها و تشکلهای محافظه کار و مافیای ضد انقلاب دولتی، قرار دارد ، خطای تئوریک و پرهیز از نقش راهبردی و رهبری پرولتاریا در مبارزه با بورژوازی افسار بریده است. از همین رو، هر بار با سرکوب فرودستان در خیابانها و کشتار سبعانۀ لشکر حاشیه نشین، بیکاران و جوانان و زنان و دختران بسیار جوان، کودکان برخاسته از اعماق جامعه، سنگرهایشان را در خیابانها بعوض کارخانه ها می چینند و با یک چرخش انحلال طلبانه خواستار همدردی کارگران با خیابان می شوند.

انحلال طلبان میگویند؛ طبقۀ کارگر زمانیکه همدردی خیابان را داشته باشند، قوی می شوند و مارکسیسم– لنینیسم میگوید؛ طبقۀ کارگر زمانیکه قوی شود قادر به همدردی و احراز رهبریِ لشکر خود در خیابان استمطمئناً، این دو نظر با یکدیگر متفاوت و در شعار، موضع گیری تئوریک و تدارک عملی نیز با یکدیگر متفاوتند.

سوی دیگر لیبرالهای بمب به دست و دموکراتهای دروایش گنابادی قطب برون مرزی، محافظه کاران ترسو، مستقرند. اینان، با اتکاء به ساده سازی پیچیده ها و پیچیده سازی ساده ها، در مسیر منافع حقیر محفلی با هر حرکت قهرآمیز فرودستانِ جامعه با یک گردش به منتهاالیه راست، به شیوۀ مبارزۀ مسالمت آمیز و قانونی، چنگ می اندازند. براستی، در ذهنهای محتاط ، آینده بیشتر در سیطره خطرها قرار می ‌گیرد تا در سیطرۀ ایجاد امکانهای تحقق ضرورتها. در جهان محافظه کاران ترسو ما با «غایتی» زندگی می‌کنیم که دائما به سمت فاجعه و له شدگی سوق داده می‌شود. اگر تهدیدی برطرف می‌شود، همیشه بیشمار تهدید تازه جایش را می‌گیرند. حد و حدود ممکنِ نبرد با همه این خطرها مرزی نمی‌شناسد. علی الاصول، ترس خود به خود، دوام می‌بخشد و محافظه کاری را تولید و بازتولید میکند. تغییر در نظر محافظه کاران ترسو، مخاطره آمیز است. چون، هر قهری می‌تواند تغییری در جهت بدتر شدن وضع نیز، باشد. سیاست محافظه کاری ترس با هر قهری می ستیزد. در نهایت، خواهان حفظ وضع موجود است. اگر به تغییری رضایت دهد، تغییری در جهت بازگشت به گذشته و رجوع به «اصل– بخوانید قبل از اعتراضات دیماه» است.

وجه مشترک هر دو تنها از یک جنبه، رویگردانی از سازماندهی صنفی– سیاسی کارگران و ضرورتِ تضمین رهبری پرولتاریا در واکنشهای تدافعی نسبت به اعتراضات غیرقانونی نسبت به افزایش قیمت نان در دیماه و همچنین بنزین در آبانماه، است. بدیهی ست، کارگران با تشکلیابی و پیشبرد مبارزه خواسته های خود بویژه در وجود تشکیلاتی انقلابی با پیکربندی وسیع و کار تهییجی– آگاهی بخشی اقتصادی– سیاسی، قادرند دشمنان را شناسایی کند و نهایتاً، سوسیالیسم را بعنوان تنها بدیل جمهوری اسلامی، و نه بعنوان هدفی دوردست یا نهایی یا قطب نمای مطالباتِ فوری. بلکه، عنصر اساسی سیاست عملی و فوری پرولتاریا، بپذیرند.

کارگران از طریق مبارزه برای تامین منافع خود با کمونیستها آشنا میشوند و در عمل متوجه خواهند شد که تنها کمونیستها، از حقوق حداکثری آنان حمایت میکنند. مبارزۀ کارگران در کنار سویه های خودانگیختگی اش و تبلیغ و ترویج مداوم عامل سوبژکتیو انقلابی و جدی ساختاریافته در رزم خلاق انقلابی، سویۀ تشکیلاتی بخود میگیرد و بخشی از طبقه، بعنوان مکملِ ضروری تمام اشکال سازماندهیِ کارگری؛ بخصوص شوراها، بر خود به مثابۀ طبقه، تاریخ و کمونیست بودنش واقف است، شکل، رونق و نضج میگیرد.

رویدادها و فراز و نشیبهای مبارزه علیه جمهوری اسلامی، رستاخیز دیماه، سرکوب، رستاخیز در آبان ماه و دوباره سرکوب می بایست مبارزان را به بی ثمری اکسیرهایی که تا این زمان بدان دل بسته بودند، واقف سازد و ذهن آنان را برای درک ایجاد افزارهای بنیادین واقعی رهایی کارگران و زحمتکشان، پذیراتر سازد و بیشتر از پیش به ضرورت تشکل یابی طبقۀ کارگر و رهبریت آن، بگستراند. اما، شانتاژ، فرافکنی گروهی – سازمانی، مکیدن نوک انگشتان حزبی– سازمانی– گروهی زیر نام پرطمطراق اپوزیسیون که فرایافت واقعی آن بر قامتشان زار میزند، و اتکاء مطلق به داده های رسانه ای، نیرو نگذاشتن برای سازماندهی کارگران و مصرف سرمایه های کلان در خدمتگزاری به امپریالیسم از سوی گرایشات بورژوایی ، اجازۀ درک نارسایی ها را نمی دهد. چنانچه، اندیشه نیاز دارد به فعلیت راه بجوید، فعلیت نیز محتاج گستردگی بسوی اندیشه است. لیک، اگر اندیشه تنها به واقعیتهای کاذب و هزاران سالوس و دسایس جهانِ سرمایه داری بسنده کند و به پشت پرده نفوذ نکند، دچار خطا، خلاء و تناقضات افزونتری خواهد گشت، توانمندی ساماندهی، ارتقاء واقعیتها تا حد اعلاءِ اندیشه را از دست خواهد داد و تراژدی به بار می آورد. رابطه ای بغرنجی بین حقیقت در انتزاع و واقعیت دستخوش سالوس و ریاکاری استثماری و استعماری قرار دارد. آنچنانکه، واقعیتهای عمیقتر خود را از فهم حقیقت منتزع بویژه با فرسنگها فاصله و آنانی حتی از دور دستی بر آتش ندارند، بسادگی پنهان و مستور می سازد. البته، میتوان تراژدی را ساده لوحانه انکار کرد و علیرغم کمبودها و نواقض با شعارهای پر آب و تاب، در دور تسلسل شوق و شعف مقطعی و مویه و ندبه فرو رفت و بدون یادگیری، بازشناسی، اکتشاف و استنتاج رهیافت از تکرار تراژدیها بمنظور جهش بسوی مرتبۀ تازه و کاراتری از سازمانیابی، و پنهانی به تارک اندیشی خود ادامه داد. این، نوعی تفکر فاتالیستی و عدول از مسئولیت و ماموریت رهایی بخشی تاریخی ست.

به هر رو، سازماندهی نیروی کار در محل استخراج ارزش اضافی؛ صنایع بزرگ نفت، گاز و معدن تاثیر بسزایی در انسداد تولید و ارتزاق انگلی رژیم، اوجگیری و دوام مبارزه ضد قدرت سرمایۀ نئولیبرال و عقب راندن ارگانهای سرکوبی– مالی– مافیایی، دارد. در حقیقت، ضغفِ سازماندهیِ صنفی– سیاسی نیروی کار در محل تولید راهی جز اعتراض خیابانی برای کارگران منفرد کارگاههای کوچک و جمعیت عظیم فرودستان بیشتر از حاشیه و کناره شهرهای بزرگ و حامیان شان، باقی نگذاشته است. اسکلت بندی مبارزۀ طبقاتی در فضایِ فقدان و ضعفِ سازماندهی گسترده، متحدانه و منسجم پرولتری که در موقعیت بالاتری در توقف تولید حتی جزئی در جنگ طبقاتی قرار دارد به ناچار– تغییر و به نوعی حرکت چرخشی؛ [ پرهونش] در شهرهای بزرگ، مبدل شده است. این، مهمترین وجه اشتراکِ اعتراضات سراسری دیماه و آبانماه با جلیغه زردها در فرانسه ضد فقر، بیکاری و گرانی برآمد نولیبرال سازی حوزه های اقتصادی، بورس بازی، انباشت سود و سرمایه است. یکی دیگر شباهتهای جلیغه زردها با اعتراضات دیماه و آبانماه، ضرورتاً خلاء رهبریت نیست. برخی تصور میکنند تاریخ کار جمعی مارکسیست– لنینیستهای انقلابی با خروج آنان از ایران به انقضاء رسیده است! نظم از بی نظمی جدایی ناپذیرند و بی نظمی خود در خدمت ساختار یافتگی و ساختار آفرینی، قرار دارد. نظم به رغم در اقلیت بودگی، می کوشد، جلوی بی نظمی قرار گیرد و زیر پای نظم سرکوبی را خالی کند. هر نظم سرکوبی نیز در اقلیت است و نظم انقلابی ضد نظم سرکوبی، مثل هر سازنده و راهبرد دیگری با استهلاک و هزینۀ فراوان و شکست و فتح، همراه است. خورشید بدین دلیل می درخشد و گرما بخش است که آشوبهای خودانگیخته، زایندۀ خود را به سختی مهار می کند، تغییر شکل میدهد، و تکامل می بخشد. جهان تنها بر اساس بی نظمی ساخته نشده است. بلکه، در بی نظمی و به وسیلۀ بی نظمی، فاجعه ها و شکافهای آتی، ساخته شده است. بی نظمی همه جا در کار است، هم سامان میدهد و هم نابسمان می کند. لیک، بی نظمی از حباب، کف و غبار جهان در حال زایش نیست و نمیتواند– باشد، بلکه [ حرارت] نیز وجود دارد. البته، ایدۀ سازماندهی به مثابۀ برون جستی از تداوم بی نظمی؛ سویِ نامعلوم و بلاتکلیفی دارد، پنداره ای کاملاً سلبی، عدم ادراک و ضعفِ درایت طبقاتی را برجسته و «امکان انتخابیِ رهایی از یوغ سرمایه » را از آن– استنتاج میکند. گذاری یکسویه و خصلتی احتمالی– تصادفی– شرطی– به تحقق شعار نان، کار، آزادی، میدهد. حال آنکه؛ تکامل واقعی همراه با سازماندهی، انجام میگیرد و خارج از پدیده ها نیست، برده نیست، ارباب نیست، وابستگی متقابل با بی نظمی دارد ، برابر سرکوبگری نظم حاکم و در عین حال بی نظمی، مقاومت و تلاش میکند، بر آنها– [هر دو] نظم سرکوبگر و بی نظمی اعتراضات– غلبه کند. نظم در بی نظمی باعث تنظیم بی نظمی می شود. تنظیم هستی اتمها، مولکولها و اختران نشانۀ ایستایی آنان نیست، نشان سازمان فعالشان، است. سازماندهی در میان بی نظمی معترض می گوید؛ « پایانِ من، آغاز من است». نظم یافتگی و سازماندهی نیروهای ویرانگر، بی نظمی را تغذیه و مهار میکند. حلقه ای منظم از آشوب و بی نظمی است، از آن ساخته شده است و از برای زایندگی و پویندگی، بی نظمی را تحمل میکند، با آن می ستیزد، پس میزند. نیروی محرکه و سازمان دهنده ای متضاد در بطن بی نظمی، رقیب، مکمل و در آن واحد زاینده و سازنده اوست. هنجاری حامل پیشرفت در ناهنجاری– بی قاعدگی و مقابلِ نظم جمهوری اسلامی است. نظم و ساختاریافتگی انقلابی، در همزیستی با بی نظمی اعتراضها، پیوسته پیچیده تر میشوند، بی نظمی را در خود جذب و در خود احاطه میکنند که بر نظم سرکوبگر، غلبه کنند و تازه جنبش شکل میگیرد.اما، تا زمانیکه نظم و ساختاریافته ها نتوانند رهبری– بی نظمی– را در داخل کشور ازآن خود سازند، هر ننه حوا و بابا آدمی بخصوص خارج از کشور، مدعی رهبری آن میشوند. بحرانی که جلیغه زردهای فرانسه نیز– بدان گرفتارند. باری، مسئله این نیست که ساختاریافته های ساختارآفرین وجود ندارد و تلاش نمی کنند. این موضوع با وجود دستگاه عریض و طویل اطلاعاتی قابل بحث و گفتگو و نمیتواند بسیار ملموس و کاملاً عیان باشد. نویسندگان و کنشگران سیاسی نیز کمیسیون تجسس و تفتیش بین کنشگران انقلابی داخل کشور نیستند که تا کنون نیز این حرکات مشمئزکننده برایشان، به مثابۀ تف سر بالا عمل کرده و بهترین شکل ممکن فاجعه به بار آورده است!!

اما، حرکتهای چرخشی نظیر جلیغه زردها و دیماه و آبانماه بسیار سخت حاضر به پذیرش رهبری ساختار یافته ها، هستند. اینجا نیز، ساختاریافته ها نیازمند تلاش و کوشش بیشتر در مسیر سازماندهی صنفی– سیاسی طبقۀ کارگر به منظور بهره برداری از پتانسیل تعیین کننده در لحظۀ مناسب نظیر دیماه و آبانماه برای اعتلاء جنبش انقلابی و سوسیالیستی هستند. از دیگر سو، اسکلتبندی اعتراضات نیز بجهت ضعف سازماندهی طبقۀ کارگر بطور خود بخود موجب بحران پذیرش رهبریت می شود و این خود حامل بحرانهای چند گانه ای میگردد. برخی به مبارزه شکل و شمایل سیزیف واری میدهند و گمان میکنند تاریخ را کشتار هر چه بیشتر نظم حاکم به پیش می برد و نه سازماندهی و تشکلیابی از پیش! هنگامیکه، نظم و سازماندهی و تقویت آن، در فرایند مبارزۀ پر فراز و فرود ضد جمهوری اسلامی، تخطئه و منتفی اعلام شود، نظم و ساختار سرکوبی سرمایه داری در ذهنها به راز و رمز مرموزی تبدیل، توضیح و روایش میگردد. آگاهی طبقاتی برای هماوردی و درهم شکستن قدرت و نیروی سرکوبی سرمایه داری مالی– انحصاری راهی جز تمرکز هر چه بیشتر تمام نیروی تخریبگر و منظم خویش برای رهبریت اعتراضات ندارد.

شعارهای استراتژیک در روزهای سمبلیک نیز تا زمانیکه افزار کمالیابیِ شعارها مهیا نگردند در فرایافت کنش انقلابی نمی گنجند. شعار استراتژیک زنده باد سوسیالیسم و انترناسیونالیسم پرولتری، در عالیترین شکل تدارک انقلاب؛ تقویت هسته ها و کمیته های انقلابی تا حد ارتقاء به ساختاری رادیکال تر، منظم تر ، قدرتمندتر، محرک و پویاتر در کانون قدرت پرولتاریا، مراکز تولیدی و خدماتی، تهییج گسترده و مشی آگاهی بخش مستمر، مدد به سازماندهی صنفی– سیاسی واقعیِ کارگران در اشکال گوناگون بعلاوۀ نهادهای اجتماعی، بخشهای نظامی– سیاسی، تحقق و به کمال خواهند رسید. وگرنه، در حد شعار؛ انباشت و چکیدۀ استراتژی و [ حسن نیت ]، باقی خواهند ماند. برای تحقق شعار باید سخت تدارک دید، فعالیتهای ساختاریافته های کنونی، [ اینجا عامل سوبژکتیو و انقلابی قاطع در ایران و نه گروههای خارج کشوری با نقشی حمایت کننده و تفتیش و بازجویی حالایی] را قوی و قویتر کرد و با کار تبلیغی– سیاسی میان کارگران، منحصراً به رشد آگاهی طبقاتی کارگران برای رویارویی هزارپای سرمایه داری و گرایشات محافظه کارانه، پرودونیستی، ترودیونیستی تکیه داشت. لحظه ها را به چنگ آورد و زمینۀ مشارکت متحدانه و منظم پرولتاریا و رهبری بر اعتراضات چرخشی با ماهیت طبقاتی را فراهم ساخت، بساط غارتگری و دستگاه عریض و طویل راه اندازی حمام خون سرمایه داری را با پرورش کارگران رادیکال و غلبه بر ایدئولوژی شی واره را برای همیشه جمع کرد و مانع قدرتگیری مجدد بورژوازی رام و مطیع سرمایه داری مالی– انحصاری– ارتجاعی، گشت.

ایران از نظر مواد معدنی، از نوع فلزی و غیرفلزی از قدیم بسیار غنی بوده است. عمده ترین نواحی معدن ایران در کوههای البرز شامل ذغال سنگ و آهن، خراسان شامل مس، سرب، زغال سنگ، نمک و طلا، آهن، قلع، سرب و قلع در کرمان و شیراز و نواحی مرکزی ایران نظیر قم و اصفهان انباشته از معادن آهن، مس، جیوه، سرب، گوگرد و قلع و خلیج فارس نیز علاوه بر نفت، از معادن متفاوتی، از جمله ذغال سنگ، بهرهمند بوده است. حمله اصلی سرمایه داری به معادن و استثمار معدنکاران ایران در دوران صدور سرمایه امپریالیستی و از سالهای 1889، با حلول تدریجی بورژوازی ملاک بعنوان پایگاه اصلی و گوش به فرمان نیروهای امپریالیستی، آغاز میگردد. مطالب بیشماری پیرامون اعطاءِ امتیاز تفتیش و استخراج نفت از جمله به یکی از اتباع انگلیسی، ویلیام نوکس دارسی، بمدت شصت سال مورخ 1901، در تاریخ آکنده از چپاولگری، فساد، جهل و آزمندیِ ساختارهای استبدادی– سلطنتی، نوشته شده است. اما، غارتگری امپریالیستی در تبانی با استبداد شرقی تنها به نفت، محدود نمی گردد. سرسپردگان، معدن ذغال سنگ قشم را نیز به شرکت بریاست بواتال فروختند و امتیاز معدن گچ و آهک بی بی شهربانو در حوالی تهران تنها در قبال دریافت چهارصد تا پانصد تومان و امتیاز استفاده از چاههای معدنی حوالی بوشهر را نیز به بهای بسیار نازل، به کمپانی بلژیکی راه آهن، واگذار ساختند. علاوه بر اینها، امتیاز استخراج معادن قراچه داغ به مدت هفتاد سال و حوزۀ امتیاز بسیار وسیع؛ شامل نواحیِ رود ارس تا شهرهای مرند و اهر، را به شرکت معادن روسیه سپردند. حق جستجو در این نواحی طبق موارد امتیازنامه به مدت ده سال به این شرکت داده شد و تمام معادن مکشوفه جز طلا، نقره و جواهر و نمک خوراکی به او تعلق داشت. در مقابل، تنها شانزده درصد از منافع خالص خود را به چاکران شان در لباس شاه، می پرداخت و در بهره برداری نامحدود از جنگلها در محدودۀ امتیاز خود ، کاملاً مجاز بود.

در مارس 1911، لنین در نامه ای به ماکسیم گورکی نوشت:« ما به کارگران ایرانی میگوییم سرمایه شما را می بلعد، ایرانیها را خواهد بلعید، خومیاکف و کمپانی ها در ایران راه آهن می سازند، سرمایه می بلعد و فرو می برد، خفه میکند، از خود دفاع کنید. » رهبر انقلاب اکتبر شش سال بعد، نام ایران را در امپریالیسم بمثابۀ بالاترین مرحلۀ سرمایه داری در ردیف کشورهای نیمه مستعمره قرار داد. کارگران در حوزۀ استخراج مس در سبزوار، فیروزه در خراسان ، نیکل، گوگرد و مسلماً صنایع نفت جنوب در سالهای اول جنگ جهانی اول جزو کارگران مزد بگیرِ تولیدات صنعتی بشمار می آمدند. دستمزدها آنقدر پایین بوده اند که کفاف خرید یک نان نیم قرانی در سال 1980 را به آنها نمیداد. در حالیکه، در معدنهای عمیق و کثیف کار میکردند، معدنهایی فاقد روشنایی و اکسیژن کافی برای نفس کشیدن!

مشارکت کارگران حوزۀ مواد معدنی فلزی علیرغم اهمیت و سهم بسزایی که بعد از نفت در اقتصاد سرمایه داری حاکم بر ایران داشته و دارد، آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفته است. چنانچه، بر اساس پژوهشهای مکتوب سهم فعالیت کارگران معدن بطور کلی، پیش از انقلاب و در انقلاب ضد الیگارشی پهلوی از سال 1349، پیش از انقلاب 8 درصد، زمان انقلاب 2 درصد و پس از آن نیز 2 درصد و مسلماً با قدرتگیری مجدد بورژوازی و یورش سازمانهای دست ساز و مافیای ضد انقلاب، تحلیل رفت. اعتصاب قهرآمیز و شش روزۀ کارگران معدن مس گاجره در 30 اردیبهشت سال 1330به دستمزدهای بسیار اندک از زمره حماسه سازی و پیشتازی معدنکار است. سال 1344، کارگران معدن سرب شهر قم با دست کشیدن از کار و مطالبۀ افزایش دستمزدشان در ادارۀ تلگراف دلیجان تحصن کردند. دیکتاتوری در هراس از گسترش خبر اعتراض و جلوگیری از همبستگی کارگری با گسیل نیروی سرکوبی به قلع و قمع ددمنشانۀ معدنکاران مبادرت ورزید و اعتصاب کارگران را درهم شکست. اما، سرکوب ره به تسلط نبرد و کارگران سنگ معدن رباط کریم در همین سال با توقف کار بر خواسته های مشترک کارگران حوزه های دیگر، افزایش دستمزد، کمک هزینه مسکن، بهبود شرایط کاری و .. پای استوار فشردند. اعتصابات معدنکار به مراکز تولیدی دیگر بسط یافت. انفجار معدن شمشک و جان باختن بیست و یک کارگر آذر ماه سال 1339، جرقه ای بر خرمن خشم طبقاتی بازماندگان زد و بسیاری از کارگران با اعلام همبستگی از تهران و شهرهای دیگر بسوی شمشک حرکت کردند. در این میان، نقش اتحادیه کارگران معدن شمشک و فراتر، نقش راهبردی دو کوهنورد و پیشتاز، رفیق جلیل انفرادی و رفیق اسکندر صادقی نژاد [ فدایی خلق]، از رهبران سندیکای فلزکار مکانیک، از جنبۀ ضرورت رهبریت پیشتازان انقلابی و کمونیست در تشکلهای کارگری، شایستۀ توجه و ارزشمند است. از دیگر نمونه ها، سال 1382 در خاتون آباد شهر بابک استان کرمان، کارفرمای معدن مس، 200 نفر از کارگران ساختمانی مجتمع معدن مس را اخراج کرد. کارگران اخراجی برای اعتراض به این اقدام ضد کارگری، با خانوادههای شان دست به اعتصاب و تحصن می زنند. ام،ا این اعتصاب و تحصن به جائی نمی رسد. کارگران برای جلب توجه اقدام به بستن جاده خاتون آباد– شهر بابک می کنند. اما نیروهای رژیم با هلی کوپتر به کارگران حمله می کنند. در این حمله یکی از کارگران جان می بازد. آنان به طرف فرمانداری شهر بابک حرکت می کنند. مردم شهر به آنها می پیوندند. نیروهای سرکوبگر اعزامی دولت مردم سالاری دینی و نهادهای مدنی محمد خاتمی، از زمین و آسمان به کارگران و مردم حمله ور می شوند. در این یورش وحشیانه حداقل 4 نفر از کارگران به نام های ریاحی، جاویدی،مومنی و واحدی و یک نفر دانش آموز به نام پور امینی به قتل رسیدند و صدها نفرزخمی می شوند.

امروز نیز معدنکاران بعنوان کارگران صنعتی تحت استثمار جمهوری اسلامی از یکسو و رقابت انحصارات بین المللی در شکل تحریم از نظر سختی کار و وضعیت دهشتناک معیشتی، ابتلاء به بیماریهای گوناگون، سرکوب، جان باختن هنگام کار، جریمه نقدی، دستمزدهای زیر خط فلاکت [ خط فقر در تهران: هشت میلیون تومان– در بندرعباس قیمتها تقریبا سه برابر است] و پرداخت نشده، صدور حکم شلاق و زندان، جایگاه تعیین کننده در به صدا درآوردن زنگ ساعت مرگ جمهوری اسلامی، دارند. از تکوین و نفوذ مناسبات سرمایه داری در بافت دسپوتیسم شرقی، غارت دو جانبۀ امپریالیستی در شکلِ صدور سرمایه و کالا با پرداخت رشوه های کلان به شاهان قاجار، پهلوی و اکنون استثمار شدید نیروی کار در چارچوب سیاستهای مقررات زدایی، انحصار بی حد و حساب منابع طبیعی و نیروی کار در دست مافیای سپاه و نهادهای تابع، تشدید نقش سرکوبی دولت، و بلاخره مالی سازی همه چیز، نئولیبرالیسم در بافت دسپوتیسم شرقی، رانت، پولشویی، بورس بازی در بی ثباتی پرشتاب اقتصادی– سیاسی جمهوری اسلامی، و جایگاه ویژه و تعیین کننده در تسریع ضرب آهنگ تغییر بنیادن، از تشکل صنفی– سیاسی واقعی، برخوردار نبوده و نیستند. در اغلب موارد خرده بورژوازی رهبریت تشکلهای صنفی را داشته است یا آلت دست سازمانهای دولتی کارگری، روحانیون و شاه، بودند. این یک بحران است و تا زمانیکه نپذیریم در بحران به‌ سر می بریم، از آن خارج نخواهیم شد. مسلماً، انقلاب اکتبر بیشترین تاثیر را در تشکلیابی کارگران در سراسر جهان و همچنین ایران گذاشت و اتحادیه ها، نخستین و قدیمی ترین شکل حرکت دستجمعی کارگران بشمارمی آیند.

اینک، کوهنوردان سوسیالیست و پیشاهنگ از چهرههای رنجدیدۀ کارگران معدن مس رفسنجان، تکنار بردسکن ، سونگون آذربایجان، گیلان، قشلاق رودبار، اولنگ رامیان، ذغال سنگ گلستان، پابدانا کوهبنان، ذغال سنگ، سنگ تراورتن و مرمیت دماوند، معادن خوزستان، سنگهای تزئینی و سنگ آهن مازندران، خربو بندرعباس، گلستان، هرمزگان، کرمان، چادرملو، سنگ آهن گل گهر سیرجان و چادرملو و معدن گرانيت قلعه خرگوشی در اردکان استان يزد، چشمه پودنۀ زغال‌ سنگ کوهبنان ، سنگ آلبلاغ اسفراین، فیروزۀ نیشابور، البرزگان روستای جوزچال، سرب و روی انگوران زنجان، آق دربند سرخس– خراسان رضوی، کوشک یزد، سنگ آهن هرمزگان، سیستان بلوچستان، کردستان و … میگویند: آنان می بایست از معادن بالا بخزند و ذغال سنگ را جدا کنند، چهره شان از گرد ذغال سیاه و تنها سپیدی چشمان شان معلوم است، هزینۀ تجهیزات کار را از دستمزدشان کم میکنند و یا خودشان می خرند، بیمه درمانی مناسبی نیز ندارند، در عمق دو هزار متری بمدت هشت ساعت کار میکنند یا کوهها را می خراشند. فعالیت کارگران معدن مطابق ماده 52 قانون کار جمهوری اسلامی نباید بیشتر از شش ساعت در روز و 36 ساعت در هفته باشد. اما، کارگران با قرارداد دائم بیش از پانزده ساعت در روز در دو شیفت و سه شیفت بی بهره از حقوق و مزایای مشاغل سخت و دشوار کار میکنند و حداقل یک نفر هر هفته زیر آوار مدفون میشوند. کارگران معدن ذغال سنگ موظفند روزانه پنج واگن ذغال سنگ پر کند تا جریمه نشوند. هر واگن با ظرفیت ۷۰۰ کیلو، معادل ۳۵۰۰ کیلو در روز، و اگر کسی کمتر از این میزان کار کند یک شیفت کاری جریمه می‌ شود، روزانه بیش از ۱۵ ساعت کار می‌ کنند و حقوق و مزایای اضافه کاریشان، بسختی پرداخت میشود. هیچکس نمی‌خواهد صدای آنها را بشنود. هیچکس نمی‌خواهد مشکلات آنها را ببیند. با ماهی یک میلیون و نیم زندگی میکنند. اما، همین دستمزد را به آنها نمیدهند. میگویند دستمزدشان یک میلیون و نیم است. اما، ممکن از هفتصد یا هشتصد هزار تومان آن را بدهند. تقریبا نزدیک به بیست هزار کارگر در معدنهای فعال ایران به کار مشغولند، نان کپ زده میخورند و از عارضه های کار در معادن، افت شنوایی، پرتوهای رادون و افزایش ریسک سرطان بدلیل کار با مواد فرار ناشی از قطرات ذغال سنگ، مشکلات ارگونومی به دلیل عدم آموزش کافی و مکانیزه نشدن وسایل حمل و نقل، و بسیاری بیماریهای مزمن و خطرناک دیگر، در رنجند. علی خدایی نمایندۀ تشکل های کارگری دولت سرمایه داری مالی در ماه ژوئن امسال اعلام کرد؛ کمتر از چهار درصد از کارگران قرارداد دائم دارند. بدین سان، وضعیت کارگران فصلی، پیمانکار،چهره ای بسیار دردناک بخود میگیرد. صاحبان پروژه های کشف و استخراج معدن در شرایط بحران ساختاری اقتصادی، از طریق تعدیل نیروی کار، اخذ قراردهای موقت، سفید امضاء، و مساعدتِ دولت در مقررات زدایی، کاهش و انهدام مزایای کاری، بازنشستگی– آموزشی– بازرسی ….سود خود را حداقل ثابت و افزایش میدهند. شرکتهای پیمانکار بیشترین سود حاصل از فروش نیروی معدنکاران را تصاحب میکند. کارگران سفید نمود بارز ویرانسازی بی حد و مرز نولیبرالیسم اقتصادی هستند. اگرچه برخی اقتصاد دانان وزارت اطلاعات کما فی سابق می کوشند؛ رژیم استبدادی را دو پایه و چند پایه معرفی و از این رهگذر، پیامدهای سیاستهای مخرب نولیبرالیستی را– جناحی ساخته و از آب گل آلود ماهی بگیرند. نئولیبرالیسم گرانیگاه پروژۀ اقتصادی– سیاسی و ایدئولوژیک سرمایه داری جهانی در قرن بیست و یکم و از دیرباز، سیاست یکپارچۀ طبقۀ حاکم بر طهران در پیوند با تمکین و تسلیم برابر عروج سرمایه داری مالی در جهان، است. افزون بر این، سیاستهای راهبردی و اهداف کلی اصل چهل و چهار قانون اساسی سال 84 ، به دستور خامنه ای از منظر اقتصادی و سیاسی مستقیماً دست اختاپوس سپاه را در چارچوب واگذاری امور به بخش خصوصی در بهره برداری بی حساب و کتاب از منابع طبیعی ( نفت و گاز و مواد معدنی) بازتر کرد. اما، به گفتۀ جان بلامی فاستر ملهم از سروده ای از شاعر و نویسندۀ فرانسوی شارل پیر بودلر؛ نئولیبرالیسم نظیر شیطان می ماند، در حالیکه شما را همه جا دنبال و در حال پرواز است، [ بویژه در شرایطِ بحران غیرقانونی– اینجا در ایران] وانمود می سازد که وجود ندارد!!

سخت جانی و دیرمیریِ تیول و تیولداری، زمینداری به شیوۀ آسیایی در ژرفنای سیستم سرمایه داری مالی– انحصاری جمهوری اسلامی، واگذاری زمین، پروژه های اکتشاف و استخراج مواد معدنی به مافیای مالی– امنیتی سپاه و نهادهای وابسته، و تحریم بواسطۀ زورآزمایی انحصارات مالی– امپریالیستی در جهان، بستر استخراج و صادرات قاچاق مواد خام معدنی، جولان دلالی، بمنظور کسب سودهای هنگفت و سریع، تشدید و گسترش داده است. در این میان، دولت، افزار تسهیل کنندۀ سیاستهای طبقۀ حاکم، کاملا جانب قاچاقچیان و دلالان را میگیرد. واپسین نمونه، رسوایی سود هنگفت دلالان و کارفرمایان از سنگ معدن آلبلاغ اسفراین در پی جان باختن دستکم یک کارگر معدن بجهت ریزش کوه، مورخ 27 آذرماه، است. این کارگر اولین و آخرین جانباخته نیست و نخواهد بود. پیش از این، در اثر شش حادثه بیش از پنج کارگر کشته و بسیاری دیگر مجروح گشتند. مظفری مدیر کل بازرسی کار وزارت تعاون و کار و رفاه اجتماعی، علیرغم قول های مکرر وزارت مزبور بعلاوۀ فرماندار و مقامات دادگستری خراسان شمالی، پیرامون رسیدگی به وضعیت معدن آلبلاغ، قلدرمنشانه از مسئولیت پذیری سرباز میزند و میگوید: « بازرسی کار معدن غیرمجاز وظیفۀ ما نیست، اگر کارگری ضرر دیده و کارفرمایی دارد، بر اساس رابطۀ کارگر و کارفرما مطالبۀ حقوق کند و به نتیجه برسد.»! مدیر کل عمداً فراموش میکند که علی لاریجانی، در بیست و ششم آذر ماه سال 1393، در یازدهمین همایش سراسری فرماندهان و مدیران قرارگاه خاتم الانبیاء، احیاء پروژه ها، اکتشاف، استخراج و بهره برداری از معادن سراسر کشور را به برادران قاچاقچی شان، سپرد و گفت : « اگر لازم باشد برای شما استثناء هایی هم قائل خواهیم شد، چون شما جریانی مورد اعتماد در کشور هستید که نشان دادید ظرفیت مناسب و عقلانی برای استفاده از همه امکانات کشور دارید». بی گمان، موضوع معدن آلبلاغ و تکرار جان باختنِ کارگران آن، تنها بخش اندکی از همین استثناء هاست!!

*در زمان نوشتن این مطلب کتاب تکوین سرمایه داری در ایران و برخی آثار دیگر را پیش چشم داشتم

دسته‌بندی شده در: کارگری, سرتیتر

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: